وضعیت بازار فولاد در سال ۲۰۲۵ + پیشبینی و تحلیل
مقدمه
در این مقاله از سایت راسا فولاد آذرلابجان به موضوع وضعیت بازار فولاد در سال ۲۰۲۵ میلادی (۱۴۰۴ شمسی) برای صنعت فولاد جهان و ایران، سالی پر از چالشها و فرصتهای همزمان است. صنعت فولاد به عنوان یکی از پایههای اصلی اقتصاد صنعتی، تحت تأثیر عوامل متعددی مانند مازاد ظرفیت جهانی، تنشهای تجاری، گذار به تولید سبز، نوسانات ارزی و محدودیتهای انرژی قرار دارد. طبق گزارش انجمن جهانی فولاد (worldsteel) در اکتبر ۲۰۲۵، تقاضای جهانی فولاد در این سال تقریباً ثابت مانده و حدود ۱.۷۴۹ میلیارد تن پیشبینی شده است، در حالی که رشد modest در سال ۲۰۲۶ انتظار میرود.
درادامه موضوع وضعیت بازار فولاد در سال ۲۰۲۵ در ایران، با وجود دستیابی با ظرفیت تولید حدود ۵۵ میلیون تن تا افق ۱۴۰۴، بازار داخلی با رکود تقاضای مصرفی، محدودیتهای انرژی و نوسانات نرخ ارز مواجه است. قیمتهای داخلی در آذر ۱۴۰۴ نشاندهنده ثبات نسبی اما با تمایل به افزایش محدود است؛ برای مثال، قیمت میلگرد سایز ۱۶ آجدار A3 ذوب آهن اصفهان حدود ۴۷۵۰۰ تومان و تیرآهن سایز ۲۰ حدود ۶۴۰۰۰ تومان بوده است. این مقاله به بررسی وضعیت فعلی، عوامل تأثیرگذار، پیشبینیها و تحلیل عمیق بازار فولاد در سال ۲۰۲۵ میپردازد.
وضعیت بازار جهانی فولاد در سال ۲۰۲۵
بازار جهانی فولاد در سال ۲۰۲۵ با مازاد ظرفیت شدید روبرو است. گزارش OECD Steel Outlook ۲۰۲۵ هشدار میدهد که ظرفیت جدید تا ۱۶۵ میلیون تن تا سال ۲۰۲۷ اضافه خواهد شد که بیش از ۴۰ درصد آن مبتنی بر روشهای پرآلاینده BF/BOF است. این مازاد، سودآوری صنعت را کاهش داده و سرمایهگذاری در فناوریهای سبز را محدود کرده است.
تقاضای جهانی طبق پیشبینی worldsteel، در ۲۰۲۵ ثابت یا کمی کاهشیافته (حدود ۱.۷۴۹ میلیارد تن) است، عمدتاً به دلیل کندی در چین که بیش از ۵۰ درصد تولید جهانی را دارد. کشورچین با کاهش تقاضای ساختمانی و محدودیتهای صادراتی، تولید خود را کاهش داده و صادرات ارزانقیمت آن بازارهای دیگر را مختل کرده است. در مقابل، هند با رشد ۸-۹ درصدی تقاضا، به عنوان موتور محرک ظاهر شده و پروژههای زیرساختی آن تقاضا را افزایش میدهد.
اروپا و آمریکا با رکود اقتصادی و تعرفههای جدید (مانند ۲۵-۵۰ درصدی آمریکا بر واردات) مواجه هستند که جریان تجارت را تغییر میدهد. قیمت جهانی HRC در محدوده ۵۴۰-۵۶۰ دلار تثبیت شده، اما فشار کاهشی وجود دارد. ترند اصلی، گذار به فولاد سبز است: استفاده از هیدروژن، کورههای قوس الکتریکی (EAF) و بازیافت ضایعات برای کاهش انتشار کربن. شرکتهایی مانند ArcelorMittal و Baosteel در این زمینه پیشرو هستند.
وضعیت بازار فولاد ایران در سال ۲۰۲۵
طبق گفته هایی که در بالا راجب وضعیت بازار فولاد در سال ۲۰۲۵ گفته شد ایران در سال ۱۴۰۴ به ظرفیت تولید ۵۵ میلیون تن دست یافته، اما مصرف داخلی تنها حدود ۱۷ میلیون تن است که صادرات را ضروری میکند. تولید هشتماهه ۱۴۰۴ نشاندهنده رشد حجمی اما کاهش مصرف ظاهری است: تولید محصولات فولادی ۱۴.۷۵۰ هزار تن و فولاد میانی ۲۱.۵۰۸ هزار تن. صادرات حجمی افزایش یافته (۴۱ درصد) اما ارزش آن کمتر رشد کرده، که نشاندهنده صادرات کمارزش است.
بازار داخلی در رکود ساختاری قرار دارد: تقاضای ساختمانی ضعیف، محدودیتهای برق و گاز تولید را کاهش داده و مصرف ظاهری را پایین آورده است. در آذر ۱۴۰۴، بازار میلگرد و تیرآهن با نوسانات محدود اما تمایل به رشد مواجه بود؛ قیمت میلگرد A3 حدود ۴۷ هزار تومان و تیرآهن با افزایش ۱۰۰۰ تومانی. نرخ دلار بالای ۱۳۰ هزار تومان، هزینه تولید را افزایش داده و خریداران را محتاط کرده است.
چالش اصلی، ناترازی زنجیره است: مازاد در بالادست (شمش و اسفنجی) و کمبود در پاییندست. صادرات به کشورهای همسایه ادامه دارد، اما رقابت با چین و هند سخت است. بومیسازی فناوری و دانشبنیان شدن شرکتهایی مانند فولاد اکسین، نقاط مثبت هستند.
عوامل تأثیرگذار بر بازار فولاد
۱. نوسانات ارزی و تورم: در ایران، نرخ دلار مستقیماً قیمتها را تحت تأثیر قرار میدهد. افزایش به ۱۳۰ هزار تومان، هزینه واردات مواد اولیه را بالا برده اما صادرات را رقابتیتر میکند.
۲. محدودیتهای انرژی: قطع برق و گاز، تولید را تا ۲۰-۳۰ درصد کاهش داده و یکی از بزرگترین چالشهای ۱۴۰۴ است.
۳. تقاضای داخلی و جهانی: رکود ساختمانی در ایران و چین، تقاضا را کم کرده؛ در مقابل، پروژههای زیرساختی در هند و کشورهای در حال توسعه، فرصت ایجاد میکند.
۴. تنشهای تجاری: تعرفههای آمریکا و اروپا، جریان صادرات ایران را تغییر میدهد.
۵. محیط زیست و فولاد سبز: فشار جهانی برای کاهش کربن، ایران را مجبور به سرمایهگذاری در EAF و هیدروژن میکند.
۶. قیمت مواد اولیه: سنگ آهن و زغال، تحت تأثیر چین قرار دارند.
پیشبینی بازار از وضعیت بازار فولاد در سال ۲۰۲۵ و پس از آن
برای جهان: تقاضا در ۲۰۲۵ ثابت، رشد ۱.۳ درصدی در ۲۰۲۶. قیمتها تا اواسط ۲۰۲۵ کاهشی، سپس回復 تدریجی. فولاد سبز تا ۲۰۳۰ سهم ۳۰-۵۰ درصدی خواهد داشت.
برای ایران: تولید حدود ۴۰-۴۵ میلیون تن، اما مصرف داخلی پایین. قیمتهای داخلی با تورم افزایشی (۱۰-۲۰ درصد)، اما رکود ادامهدار. صادرات حجمی بالا اما کمسود. اگر چالش انرژی حل شود، رشد ۵-۱۰ درصدی تولید ممکن است. افق بلندمدت: حرکت به فولاد سبز برای رقابت جهانی ضروری است.
ریسکها: تشدید تحریمها، رکود جهانی. فرصتها: همکاری منطقهای و بومیسازی.
تحلیل عمیق و چالشهای وضعیت بازار فولاد
تحلیل نشان میدهد بازار فولاد در ۲۰۲۵ در نقطه تعادل شکننده است. مازاد ظرفیت جهانی سودآوری را تهدید میکند و ایران با رکود داخلی، وابستگی به صادرات ارزان مواجه است. گذار به فولاد سبز، فرصتی بزرگ اما پرهزینه است؛ ایران با منابع گاز و معادن، پتانسیل دارد اما نیاز به سرمایهگذاری و همکاری دانشگاه-صنعت دارد.
چالش اصلی ایران، تبدیل ظرفیت به ارزش افزوده است: تمرکز بر محصولات دانشبنیان و سبز برای جلوگیری از خامفروشی. اگر سیاستها حمایتی باشند (مانند رفع محدودیت انرژی و incentives سبز)، ایران میتواند جایگاه دهم جهانی را حفظ کند.
نتیجهگیری از وضعیت بازار فولاد
در این مقاله از سایت راسا فولاد آذربایجان به موضوع وضعیت بازار فولاد در سال ۲۰۲۵ اشاره شد . سال ۲۰۲۵ برای صنعت فولاد، سال گذار است: از تولید سنتی به سبز، از رکود به فرصتهای جدید. جهان با مازاد ظرفیت مبارزه میکند و ایران با چالشهای داخلی. پیشبینی مثبت مشروط به حل مسائل انرژی، ثبات ارزی و سرمایهگذاری در فناوری است. آینده صنعت فولاد ایران در گرو فولاد سبز، همکاری منطقهای و نوآوری است تا از پرتگاه رکود عبور کند و به رشد پایدار برسد.